İyi Hal İndirimi Nedir?

İyi Hal İndirimi Nedir?

Günümüzde çok sık karşılaştığımız ve medyaya yansıyan çok fazla davada adı geçen iyi hal indirimi, muhakeme sonucunda cezalandırılması kararlaştırılan failin, verilen cezanın kanun ile belirlenen “yargılama sırasındaki tutum ve davranışları, geçmişi sosyal ilişkileri gibi sebeplerle indirilmesidir. Medyaya yansıyan ve toplumda tepki oluşturan suçlar uyarınca iyi hal indirimi yapılması zaman zaman tartışmalara sebep olmaktadır.

 

Zanlının yargılama esnasında mahkemeye karşı saygılı bir tutum içerisinde olması, takım elbise giymesi yargılamanın ilerleyişi olumsuz etkileyecek davranışlardan imtina etmesi, iyi hal indirimini gerektirir mi? Türk Ceza Kanunu’nun 62. Maddesinde “Zanlı faydasına cezayı hafifletecek takdiri sebeplerin varlığı durumunda, ağırlaştırılmış müebbet yerine, müebbet hapis verilir. Müebbet hapis yerine, yirmi beş sene hapis verilir.”

 

İyi hal indirimi sebepleri; Zanlının geçmişi, sosyal ilişkileri, fiili gerçekleştirdikten sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları ve verilecek olan cezanın zanlının geleceği üzerindeki olması muhtemel etkileri gibi durumlar göz önünde bulundurulabilir. Takdiri indirim sebepleri kararda gösterilir.” Şeklindedir. Kanunda da anlaşıldığı üzere, iyi hal indirimi verilecek olan cezayı önemli ölçüde azaltabilmektedir.

 

İyi Hal İndirimi İçin Belirtilen Kriterler

 

Failin Geçmişi

İşlenen fiilden Sonraki Davranışlar

Sosyal İlişkileri

Yargılama Sürecindeki Davranışlar

Cezanın failin geleceği üzerindeki etkileridir.

 

Yasa ile belirlenen bu ölçütler, oldukça geniş, yoruma açık ve esnektir. Faili belirtilen kriterlere göre değerlendirmenin sübjektif bir nitelik taşıması ve hakimin oluşan kanısına göre bir sonuca ulaşması söz konusudur. İyi hal indirimi takdiri indirim şeklinde nitelendirilmiştir. Kanun koyucu zaman zaman davaya bakan hakime takdir yetkisi tanımaktadır; ancak hakimin takdir yetkisini hukuka ve hakkaniyete uygun kullanması zorunludur. İyi hal indirimi gerçekleştirecek hakim de kanun ile kendisine tanınan yazgı hakkını kanuna ve hakkaniyete uygun şekilde kullanmalıdır.

 

Bu cezalandırma yöntemi birçok amacı içinde bulunmaktadır. Ceza hukuku; kamu düzeni ve güvenliğini sağlamak, temel hak ve özgürlüklerin sağlanması, toplum barışını korumak, suç işlenmesini engellemek, suç işleyen kimsenin ıslahı gibi birçok hedef arasında bir denge kurmaktır. Ayrıca toplumsal ilerlemeye katkıda bulunmayı amaçlar. İyi hal indirimi ise genellikle Ceza Hukuku’nun ıslah hedefi ile tanımlanmaktadır. Bu indirim takdiri bir indirim olmakla beraber uygulanması da mecburi değildir. Mahkemede takdir hakkının kullanılıp kullanılmaması serbesttir.

 

Leave a Comment